Therapeutische zinnen

In ›De Groene Amsterdammer‹ een vraaggesprek met de bijna tachtigjarige Koos van Zomeren, de auteur die al »meer dan zestig« titels op zijn naam heeft staan. Maar, schrijft interviewer Jaap Tielbeke: »De reden dat hij nog altijd vier dagen per de week achter de schrijfmachine kruipt, is ook dat hij iets moois wil achterlaten. Zinnen die iets teweegbrengen bij mensen, of het nu een traan is of een originele gedachte«.

»Hij kon ze goed vinden, Piet, hazen.«
Dit citaat uit Van Zomerens ›Nog in morgens gemeten / Nieuw Herwijns dagboek‹ gaf ik in 2007 als voorbeeld aan Uriël Schuurs van een zin die mij gelukkig maakte. Dat was voor een artikel in het tijdschrift ›Poëziepuntgl‹. 
»De woorden ›hij‹ en ›ze‹ worden als het ware uit de eigenlijke zin getild om na afloop nog eens te worden genoemd. Van Zomeren had ook best gekund zonder deze aan spreektaal ontleende techniek, op bais van de context had de lezer toch wel doorgehad wie wat kon vinden. In ander talen, zoals het Baskisch schijnt dat ook zo te gaan, dat je woorden op die manier uit de zin haalt. Het is echt zo’n zin die je even de gelegenheid geeft om te glimlachen, een zin met een kleine therapeutische werking«.

Jaap Tielbeke: ›Als ik schrijf, weet ik precies waar ik heen wil‹. In: ›De Groene Amsterdammer‹ (2026) 150:9, blz. 44-48.