Eindspelkunstenaar

In memoriam Jan Timman (1951-2026)

Het zal niet zijn partij tegen Dragoljub Velimirović uit 1979 zijn geweest, al is dat een van de beroemdste die de afgelopen week overleden schaker Jan Timman (1951-2026) heeft nagelaten: vanwege het eindspel van toren+pion tegen loper+pion dat hij met dank aan secondant Genna Sosonko in winst wist om te zetten binnen de tijd en binnen de regels.
Die partij was het zeker waard geweest, maar was allicht te lang voor publicatie zoals het de journalist en de vormgever van dit tijdschrift (ik weet niet meer welk) voor ogen stond. Een vraaggesprek, steeds onderbroken door de zetten van een partij. Alsof de geïnterviewde ook in schaakzetten sprak, wat in zekere zin natuurlijk zo was. Ik meen dat in dat artikel stond dat hij zijn concentratie voor het deelnemen aan schaaktoernooien in drukke zalen oefende door thuis bij de voorbereiding keihard muziek van Abba aan te zetten. Of was dat in een toespraak bij de presentatie van een van zijn boeken, in boekwinkel Heimans in Arnhem?
Het geheugen laat de mens geregeld in de steek, ook de schaker, behalve dan dat hij zich zijn belangrijkste partijen vaak nog zet voor zet kan herinneren. Geef hem een schaakbord en hij speelt zo’n partij voor je na. Neem hem een interview af en hij antwoordt met schaakzetten.
Het tegenwoordig zo hijgerige wedstrijdschaak vond hij niet interessant, hij legde zich toe op eindspelstudies, knappe staaltjes. Zoals ook de hijgerige media een draaikolk kunnen zijn van te snelle aannames, oppervlakkigheid en blunders. Het betreffende artikel, dat begon met e2-e4, was daarentegen een knap staaltje journalistiek, in de geest van Jan Timman.

© 2026 sander j. grootendorst